باکتریها در آکواریوم

باکتریها در آکواریوم

باکتریها در آکواریوم

ساده‌ترین تولید مثل غیر جنسی (تقسیم دوتایی)، تنها در باکتری‌ها دیده می‌شود. در تقسیم دوتایی، باکتری به شرط وجود شرایط مناسب (وجود غذا، هوا، دمای مناسب و عدم وجود ترکیبات شیمیایی) در هر بیست دقیقه، از وسط به دو نیم تقسیم می‌شود. در صورت مساعد نبودن شرایط، باکتری پوشش ضخیمی دور تا دور کروموزوم خود پدید می‌آورد که به آندوسپور(هاگ درونی) معروف است. آندوسپور، از باکتری در برابر شرایط نامساعد حفاظت کرده و ممکن است صدها سال بعد، باکتری فعالیت خود را از سر گیرد. روش از بین بردن آندوسپور، استریلیزاسیون می‌باشد. باکتری‌ها در تمام شرایط آب و هوایی و تقریباً در تمام مکان‌ها از جمله چشمه‌های آب داغ، یخ‌های قطبی یا دریاچه‌های با غلظت شوری زیاد یافت می‌شوند

ادامه خواندن٪ s & rarr؛

گونه شناسی زالو

نژاد لیمناتیس نیلوتیکا

limnatis nilotica
نژادی که قطعا با آن برخورد داشته اید ،عمدتا در مناطق شمالی استان خراسان رضوی (مانند کلات ،درگز ) و اطراف بیرجند و استان فارس و برخی از نقاط دیگر پراکندگی دارند …….. ادامه خواندن٪ s & rarr؛

خواص برگ بلوط

تاثیرات برگ بلوط برای ماهی و زالو

برگ برخی گیاهان برای سلامت ماهیان مناسب است یکی از آن گیاهان بلوط می باشد که هم برگ و هم میوه(کلاهک) آن برای آکواریوم شما خواص فراوان دارد

برگ بلوط همچون کاتاپا  بعلت داشتن اسید تانن و هومیک و ترکیبات فلونوئیدی است  آن را به ماده ی طبیعی موثر برای استفاده در آکواریوم مخصوصا ماهی های دیسکس،فایتر و حتی برای تغذیه ی شریمپ و ماهیان ریز تبدیل کرده است. خواص آن به شرح زیر است  :

ادامه خواندن٪ s & rarr؛

بهداشت و بیماریهای ماهیان خوراکی (پرورشی)

درمان بیماری در آبزیان پرورش مشکل است زیرا گرفتن و جا به جایی آن جهت درمان سسب ناراحتی ماهی می شود که خود عامل تشدید بیماری است .آبزیان مدتی پس از ابتلا به بیماری اشتهای خود را از دست داده و کاربرد دارو را که معمولا از طریق غذا صورت می گیرد مشکل و در بعضی موارد ناممکن می سازند .تزریق دارو نیز ممکن است مقرون به صرفه نباشد .بنابراین رعایت نکات بهداشتی جهت پیشگیری از مبتلا شدن آنها به بیماری از اهمیت بالایی برخورددار است

عوامل موثر در بروز بیماری به این شرح است :

۱- محیط
۲- عامل بیماریزا
۳-ماهی

درمحیط های طبیعی درصورت بروز عوامل نامساعد ،آبزیان براحتی می توانند تغییر مکان بدهند و خود را به محیط های سالم تر برسانند .در محیط های پرورشی آبزیان امکان تغییر مکان را ندارند و بایستی در استخرهای پرورشی باقی بمانند.لذا تراکم زیاد ،نگهداری طولانی مدت ،استفاده از مواد آلی جهت بارورساطی استخرها ، عدم نگهداری خوب و مناسب استخرها ، عواملی هستند که ممکن است سبب بر هم خوردن تعادل مناسب بین سه عامل مذکور شوند و بیماری بروز کند .یعنی هر یک از این عوامل از حالت عادی و طبیعی خارج شود ،سبب بروز بیماری می شود .
درنتیجه برای جلوگیری از بروز یبماری بایستی موارد بالا مورد توجه قرار گیرند .لازم است به تشریح برخی از بیماریهای ناشی از این عوامل بپردازیم .
عوامل ایجاد بیماری عبارتند از :

۱- ناراحتی های عصبی ۲- کمبود و فقر غذایی ۳- میکروبها ،باکتری ها و ویروس ۴- انگل های داخلی و خارجی

۱- ناراحتی های عصبی :

ماهی ها در اکثر مواقع در صورت تحریک بسیار عصبی می شوند و خود را به دیواره استخرها بزنند که این کار باعث زخمی شدن بدن آنها می شود .آرامش در اطراف استخرها ،کانال ها و بخصوص هنگام تکثیر تا حدودی از این حالت جلوگیری می کند

۲-کمبود و فقر غذایی

درصورتی که غذای کافی و پرانرژی برای ماهیان ندهیم ابتدا ماهی ضعیف می شوند سپس به انواع بیماریها مبتلا میگردند .ماهی ها و آبزیانی که دچار فقر غذایی هستند مقاومت کمتری در مقابل عوامل بیماری زا دارند و خصوصا اگر تراکم ماهیان بالا باشد خطر بیشتر آنها را تهدید می کند .یکی از غذاهای که سرشار از پروتیین می باشد و بیش از ۷۰ درصد وزن آن را پروتئین تشکیل داده است جلبک اسپیرولینا می باشد.

جهیه تهیه خمیر اسپیرولینا با شماره ۰۹۱۵۳۲۵۱۰۰۶ تماس بگیرید

۳-میکروبها،باکتریها ،ویروس ها :

بیماریهای باکتریایی یا میکروبی تلفات شدیدی در ماهیان پرورشی وحتی وحشی بوجود می آورند
میکروبهای بطوراولیه بیماریزا هستند و یا درشرایطی معینی بیماریزا می شوند و میزبان خود را مورد حمله قرار میدهند.آب در مناطقی که آلودگی با موادآلی زیاد است محیط مناسبی برای رشد بسیاری از میکروبهاست .بیماریهای ویروسی باعث مرگ و میر ماهیان بویژه ماهیان سردآبی مانند قزل آلا می شوند
برخی از بیماریها عبارتند از : بیماری دمل، بیماری کلومناریس ،بیماری باکتریایی باله ها،
بیماریهای ویروسی : ویروس هم از عوامل اجاد یبماری در آبزیان می باشد و برخی موارد باعث مرگ ومیر مایه می شود .بیماری عفونی سیاه شدن پانکراس ،بیماری عفونی استقسا ماهی کپور ،بیماری آبله ماهی کپورو بسیاری دیگر از بیماریهای تاکنون داروی موثری شناخته نشده است.

۴- انگل :

بیماریهای انگلی بیش از هر بیماری دیگر زندگی ماهیان را به خطر می اندازد تعداد گونه های انگلی به چندین هزار میرسد که می توان گفت برخی از آنها شناسایی نشده اند .برخی از این انگلها برای ماهیان بطور جد مضر هستند .ماهی ها چه در حالت زندگی بصورت انفرادی و چه متراکم در شرایط طبیعی و یا پرورشی به انگل آلوده می شوند ،ولی بسیاری از انگلها صدمات جدی به ماهی وارد نمیکنند و برخی از انها هم برای ماهی بشدت صدمات وارد کرده و در صورت عدم پیشگیری و درمان بموقع باعث تلفات شدید استخر ماهی خواهند شد .بعضی از انگلها عبارتند از : کوستیازیس ،بیماری سفیدک (ایکتیوفتریوس) ،آرگولوس و ….

موارد فوق عوامل ایجاد بیماری هستند ،قارچها جز عوامل ایجاد بیماری نیستند بلکه یک بیماری ثانویه هستند که بوسیله یک باکتری یا انگل بوجود آمده اند .

بیماریهای ماهیان پرورشی :

۱- شرایط نامناسب محیطی
۲- بیماریهای تغذیه ای و اختلالات رشد
۳-بیماریهای قارچی
۴-بیماریهای انگلی
۵-بیماریهای ویروسی
۶-بیماریهای باکتریایی(میکروبی)

۱- شرایط نامناسب محیطی :

۱-۱ حباب گازی :


قزل آلای جویباری

پرورش ماهیان سردآبی

تقسیم بندی ماهیان

اصولا ماهی شناسان ،ماهیان را از نظر احتیاجات حرارتی شان به چند دسته تقسیم بندی می کنند :

۱- ماهیان تروپیکال (Tropical fishes) : که فقط قادرند در آبهای گرم زندگی کنند ،مانند تیلاپیا که معمولا در درجه حرارتهای کمتر از ۱۰درجه سانتیگراد تلف می شود .

۲- ماهیان گرمابی (warmwater fishes) که اغلب قادر به تحمل یک محدوده حرارتی می باشند ولی معمولا برای تکثیر و تولید مثل خود به یک درجه حرارت حداقل نیاز دارند (اغلب در حدود ۲۰ درجه )

رشد در درجه حرارت کمتر از ۱۰-۱۵ درجه بسیار ضعیف و در دماهای کمتر کاملا متوقف میگردد .مهمترین گروه از ماهیان در این دسته شامل خانواده کپور ماهیان بخصوص کپورمعمولی ،کپور ماهیان چینی و اکث کپور ماهیان هندی هستند  .

۳- ماهیان سردآبی (clodwater fishes) : که قادر به تخمل درجه حرارتهای بالاتر از ۲۵ درجه برای مدتهای طولانی نمی باشند مهمترین گروه از ماهیان سردآبی پرورشی متعلق به خانواده آزاد ماهیان هستند .

پرورش ماهیان سردآبی

این ماهیان را می توان در دمای حدود ۱۰ الی ۱۸ درجه سانتیگراد پرورش داد .استخرهای بتنی برای پرورش آنها مناسبتر می باشد و برای تولید یک تن به ۱۰ لیتر در ثانیه آب نیاز میباشد .

بیشتر این ماهیان را خانواده آزاد ماهیان بوده و مشتمل بر ماهیان آب شیرین و ماهیان مهاجر موجود در نیمکره شمالی می باشند .امروزه گونه های مختلف ماهیان در کشورهایی که دارای شرایط آب وهوایی مناسب رشد این ماهیان در کش.رهایی که دارای شرایط آب وهوایی مناسب رشد این ماهیان میباشند پرورش داده می شود گوشت این ماهیان بسیار لذیذ بوده واز نظر اقتصادی از جمله ماهیان با ارزش خوراکی میگردند.

تاریخچه پرورش ماهیان سردآبی:

اولین بار صنعت پرورش ماهیان آزاد سردآبی از پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان در استخرهای خاکی آب شیرین در کشور دانمارک در سالهای ۱۸۹۰ میلادی نشات گرفته است .سپس کشور نروژ از این سیستم برای پررش ماهی قزل آلا استفاده کرده است .به دلیل داشتن شرایط پرورشی دسترسی به آب شیرین فراوان با درجه حرارت بسیار پایین اما به علت طولانی شدن طول دوره پرورش ،به پرورش به مناطق دریایی روی آوردندبدلیل اینکه آبهای سواحل نروژ تحت تاثیر جریانهای اقیانوسی گلف استریم دارای درجه حرارتهای بالاتری بوده و این دما برای پرورش ماهیان سردابی مناسب است .

این سیستم نروژی پرورش ماهی سالمون  بسرعت به سایر مناطق دنیا ازجمله اسکاتلند ،ایرلند،شیلی،ایسلند،کانادا،آمریکا ،ژاپن و استرالیا منتقل وبتدریج توسعه یافت.با این اوصاف می توان گفت که کشورهای نروژ و شیلی نقش بسیار مهم و کلیدی در پرورش تجاری ماهی سالمون و تولید کلی در دنیا ایفا می کنند .

انواع ماهی قزل آلا:

این ماهی انواع و اقسام متفاوتی دارد که بسته به شرایط جغرافیایی واقلیمی آن کشور ،سازگاری های منحصر به فردی با محیط خویش یافته اند .

۱- قزل آلای جویباری  Brook Trout or Speckled Trout

این گونه از ماهی های آب شیرین بومی شمال آمریکا می باشد و بیشتر در جویبارها و نهرها و آبهای روان یافت می شود البته در برخی اوقات در سدها و دریاچه ها دیده شده است محدود دمای مطلوب برای رشد این گونه ۵ تا ۱۲ درجه می باشد و تحمل دمای بالای ۱۷ را ندارد به همین منظور است که بیشتر در رودخانه های کوهستانی و مرتفع که آب سردی دارند یافت می شود .این گونه در برابر بیماری VHS و IHN مقاوم است .

قزل آلای جویباری

قزل آلای جویباری

۲-قزل آلا قهوه ای Brown Trout

این گونه خود به دوفرم اصلی تقسیم بندی می شود قزل الای قهوه ای آب شیرین و دریایی و برخی دریاچه ای هم جز این تقسیم بندی ذکر می کنند

این دوگونه از نظر شکل ،رنگ و سیکل زندگی از یکدیگر متفاوتند .قزل آلای درایی عمدتا با ماهی سالمون آتلانتیک اشتباه گرفته می شود .گونه دریایی معمولا چاقتر از سالمون آتلانتیک بوده و لکه های متعدد تیره بروی بدن وباله دارد . این گونه بیشتر به مناطق ساحلی اروپای غربی ،انگلستان و ایسلند محدود شده است .

رنگ آنها سبز مایل به قهوه ای است و رنگ  زیر شکمشان مایل به طلایی است.خال های مشکی و قرمز رنگی روی بدن آنها دیده میشود این ماهی به نسبت عمر بیشتری از سایر گونه های قزل آلا دارد ودارای هوش بالایی می باشند که بر طول عمر بیشتر آنها تاثیر دارد  . انها می توانند بیش از ۱۳ سال عمر کنند و طولشان به حدود ۶۰ تا ۱۲۰ سانت و وزنشان تا حد ۱۸کیلوگرم برسد. قزل الای قهوه ای هم در دریاچه سد ها و هم در آب های پر جریان یافت میشود . در زمان تخم ریزی و تولید مثل بسوی آبهای کم عمق با بستر سنگی مهاجرت میکند.

قزل آلای قهوه ای معمولا برای تولید تجاری از جذابیت بالایی در بین پرورش دهندگان برخوردار نیست .مشکلات فراوانی در زمینه تغذیه ماهیان جوان ،رفتارهای حمله کنندگی بین ماهیان و کاهش میزان رشد در این گروه از ماهیان سردآبی وجود دارد . از طرف دیگر بدلیل طیف وسیع غذایی آنها بخصوص ماهی خواری امکان پرورش آنها با مشکلات بیشتری همراه می باشد .عمدتا در شب تغذیه می کنند

قزل آلای قهوه ای (Salmo trutta m. fario)
اندازه نرمال در طبیعت: ۱ تا ۲ کیلو گرم – حداکثر اندازه و وزن: ۱۰۰ سانتی متر ، ۲۰ کیلوگرم – حداکثر سن: ۸ سال – دمای آب برای پرورش: ۲ – ۱۶ درجه سانتیگراد
قزل آلای قهوه ای دریاچه ای (Salmo trutta m. lacustris)
اندازه نرمال در طبیعت: ۱ تا ۲ کیلو گرم – حداکثر اندازه و وزن: ۱۴۰ سانتی متر ، ۵۰ کیلوگرم- حداکثر سن: ۷ سال -دمای آب برای پرورش: ۲ تا ۱۶ درجه سانتی گراد
قزل آلای قهوه ای دریایی (Salmo trutta m. trutta)
حداکثر اندازه و وزن: ۱۴۰ سانتی متر ، ۵۰ کیلوگرم – حداکثر سن: ۳۸ سال – دمای آب برای پرورش: ۱۸ – ۲۴ درجه سانتی گراد

قزل آلای قهوه ای

قزل آلای قهوه ای

۳-قزل آلا رنگین کمان Rainbow trout

قزل آلای رنگین کمان از سواحل غربی آمریکای شمالی ،مکزیک تا آلاسکا نشات گرفته است .در طول صد سال گذشته این گونه در سراسر جهان پراکندهشده و امروزه بعنوان یکی از مهمترین ماهیان برای مقاصد صید ورزشی بشمار می رود از طرف دیگر بعنوان یکی از مهمترین گونه های تجاری پرورشی در دنیا محسوب می گردد.این ماهی معمولا دارای نوارهای رنگی قرمز،بنفش،آبی و سبز در دوطرف بدن خود می باشد .درطبقه بندیهای قبلی این ماهی را بانام علمی SALMO GAIRDNERI  می شناختند ولی بعدا مشخص شد که این گونه شباهت و وابستگی زیادی به سالمون پاسفیک دارد .نرها در شرایط طبیعت معمولا در سن ۱-۲ سالگی به بلوغ جنسی رسیده ولی ماده ها در سن ۲-۳ سالگی بالغ می شوند .ماهیان بعد از تخمریزی نیز زنده باقی مانده و می توانند به سن ۱۰-۱۲ سال و طول ۱۱۵سانتی متر  ووزن تا ۲۰ کیلوگرم هم برسند .

این ماهی چنانچه در دریاچه سدها زندگی کند معمولا سایز کوچکتری دارد اما اگر در رودخانه ها و آبهای پر جریان باشد بیشتر رشد میکند. بدن ماهی رنگین کمان نقره ای  رنگ است. بعضی اوقات ،زمان به قلاب افتادن پرش های جانانه ای به بیرون آب میکند و ماهیگیر را به چالش میکشد.

قزل الای رنگین کمان

قزل الای رنگین کمان

 

ساخت استخرهای پرورشی :

درساخت استخرها باید نکاتی را مدنظر داشت:

۱- شیب زمین به گونه ای باشد که آب به حالت ثقلی از استخر خارج شود و نیاز به صرف هزینه نباشد (کاهش هزینه ساخت)

۲-ورودی و خروجی استخر به طور صحیح ساخته شود .خروجی باید به صورت سه شیاره ساخته گردد تا بتوان اولا سزح آب را در استخر بسته به شرایط تنظیم نمود و ثانیا آب کف استخر کاملا خارج گردد .

۳-آب قبل از وارد شدن به استخر به بالای برجی هواده منتقل گردد تا گازهای مضر و کلر موجود از آب جدا شوند .

۴- شیب ۲ درصد برای استخرها (ورود به خروج ) در نظر گرفته شود تا فضولات کف همراه با جریان آب استخر خارج شوند .

بچه ماهی قزل آلا را می توان در تمام طول سال در مزارع رهاسازی نمود .وزن رها سازی بهتر است حدود ۱۰ گرم یا بالای ۱۰ گرم باشد(افراد مبتدی ۵۰ گرم توصیه می شود) تا هم دوره پرورش خیلی طولانی نشود و هم تلفات کمتر شود . (تلفات در وزن زیر ده گرم بیشتر است ) تعداد ماهی رهاسازی شده بستگی به مقدار دبی آب و وزن هدف دارد .به طور کلی به ازای ۷ لیتر در ثانیه می توان یک تن ماهی برداشت نمود حال اگر وزن هدف ۸۰۰گرم باشد برای تولید یک تن ماهی به ۱۲۵۰ قطعه بچه ماهی نیاز است . ۱۰ تا ۱۵ درصد هم باید به عنوان تلفات در نظر گرفت .

استخر قزل

استخر قزل

 

ظرفیت وتناژ پرورش

ظرفیت و تناژ بستگی به آب ورودی دارد و براین اساس تعداد استخرها نیز متفاوت است ولی در هر حال چنانچه شیب زمین اجازه یدهد برای اینکه بتوان از آب حداکثر استفاده را نمود استخرها در دو یا سه ردیف ویا حتی بیشتر احداث می نمایند .بطوریکه استخرهای بچه ماهی در ردیف اول ،پیش پرواری در ردیف دوم و در ردیف سوم ماهیان پرواری و آماده صید قرار می گیرند .برای بهترین بازده ارتفاع ریزش آب از یک ردیف به ردیف بعدی حدود ۷۰ سانتیمتر می باشد .دیواره های بین استخرها باید به شکلی باشد که بتوان برای غذادهی و صید بر روی آنها حرکت کرد .

⭕️شرایط فیزیکو شیمیایی مناسب آب جهت پرورش قزل آلا:

🔹الف) دما:
دمای مناسب جهت پرورش قزل آلا ۱۸-۱۲ درجه سانتیگراد می باشد. البته مناسب ترین دما برای پرورش این ماهی ۱۵ درجه سانتیگراد است. دمای بالاتر و پایین تر از این محدوده باعث کاهش رشد می شود و دمای بالاتر از ۲۴ درجه موجب تلفات میگردد.بنابراین در نقاط کوهستانی توصیه می شود

🔹ب) PH یا اسیدیته آبPH مناسب جهت پرورش قزل آلا ۸/۴-۶/۸ می باشد.phخارج از این محدوده باعث تلفات می شود.

🔹ج) اکسیژن محلول
میزان اکسیزن محلول در آب به فاکتورهای متعددی از جمله ارتفاع، دما، شوری و… بستگی دارد ولی در هر حال اکسیژن خروجی نباید کمتر از ۵ میلیگرم در لیتر باشد. جهت افـــــزایش اکسیژن محلول راههای متعدد وجود دارد از جمله استفاده از هواده ها که امروزه انواع مختلف داشته و عملکردهای متعدد دارند.

🔹د) شوری:
به طور کلی افزایش شوری آب موجب کاهش درجه اشباع اکسیژن می شود.آبهای شیرین دارای شوری ppt1-0/1 می باشند و ماهی قزل آلا تا شوری ppt 30 را تحمل می کند. شوری به میزان ppt 10 برای پرورش قزل آلا مناسب می باشد.

🔹ه) شفافیت
قزل آلا ماهی است شکارچی و گوشتخوار به همین دلیل شفافیت آب تاثیر بسزایی در رشد آن دارد به عبارت دیگر ماهی باید غذای خود را ببیند تا آنرا بخورد. به طور کلی در پرورش قزل آلا شفافیت باید تا کف استخر تامین شده باشد و میزان مواد معلق آن باید کمتر از ۳۰ میلیگرم در لیتر باشد.

مطالب در حال بارگذاری می باشد

انگل شناسی آبزیان زالو ماهی و ..

انگلها و بیماریهای انگلی

انگلها در آبزیان (ماهی،زالو و …) همانند سایر حیوانات ،تمام ویا قسمتی از زندگی خود را وابسته به میزبان هستند و مشکلاتی را برای ماهیان ایجاد میکند .این نوع تعریف برای انگل صحیح نمی باشد زیرا بسیاری از باکتریها و ویروس ها را نیز در برمیگیرد اما می توان گفت که هر عامل زنده و بیماری زایی که جز ویروسها و باکتریها و قارچ ها قرار نگردید و حیاتشان وابسته به موجود دیگری باشد جز انگل ها قرار می گیرد .

از هزاران انگل آبزیان که تا به امروز شناسایی شده است فقط معدودی از آنها در ماهیان بشدت بیماریزا هستند .آبزیان در محیط های طبیعی عمدتا موردی درگیر انگل می شوند و بصورت دسته جمعی گزارشی از درگیری انگلها وجود ندارد که آن هم پس از صید توسط مصرف کننده ویا صیادان تشخیص داده می شود .

اما در محیطهای پرورشی متفاوت است در این محیط گاهی اوقات اپیدمی های شدیدی از بیماریهای انگلی گزارش شده است  علت این حالت تراکم و وضعیت خاص پرورش آبزیان در محیط اسارت می باشد .تعداد انگلی که باعث ایجاد بیماری می شود متفاوت بوده و بستگی به نوع انگل ،گونه ماهی ،سن واندازه میزبان و وضعیت سلامت آن بستگی دارد .بسیاری از گونه های انگلی دارای میزبان اختصاصی بوده و تنها قادر به بروز بیماری در یک یا تعدادی از میزبانها می باشند .یک انگل خاص ممکن است در گونه های مختلف میزبانهایش ،باعث بروز علایم مختلفی شود .

اما انگلها با فعالیت خود می توانند مشکلاتی را به قرار زیر برای میزبان خود بوجود بیاورند :

۱- تحریک آبزی: بویژه در مورد انگل های خارجی که تحریک پوستی دارند و ما این تحریک را که در اثر حرکات انگل ،ترشحات و مواد دفعی انگل و تغذیه انگل صورت می گیرد .بصورت افزایش حرکات آبزی،حرکات چرخشی ،بیرون پریدن ماهیان از آب ،مالیدن خود به وان،استخر یا اکواریوم و … مشاهده می نماییم .

۲- ایجاد آتروفی یا تحلیل بافتی که بویژه درمورد انگلهای درشت داخل بدن دیده می شود مثل بوتریوسفالوس

۳- انتقال بعضی از بیماریها ،نظیر عامل بیماری IPN

۴- انتقال انگل : بعضی از انگلها در انتقال انگلهای دیگر دخیل اند مثل انگل زالو باعث انتقال انگلهای خونی نظیر تریپانوزوم می شود .
(زالوها برای ماهیان یک نوع انگل محسوب می شود . در حالیکه خود زالو هم درگیر انگلهای تک یاخته و یا پریاخته می شود )

۵- تحریک سیستم ایمنی با واکنش ایمنی میزبان ،که عمدتا بصورت ایجاد کیست خود را نشان می دهد مثل انگل تک یاخته ایکتیوفتریوس مولتی فیلییس .

۶- تغذیه مستقیم انگل مثل زالوها که خونخواری کرده و آرگولوس که از ذرات و ترشحات و سلولهای اپیدرمی اغذیه می کند .

تعریف انگل :

به موجودی گفته می شود که مایحتاج غذایی خود را به طریقه مستقیم و یا غیرمستقیم از میزبان تهیه و در نتیجه باعث آسیب ،آزار ،تهاجم ،عفونت و بیماری در میزبان می گردد و به خرج موجود زنده دیگری بنام میزبان زندگی خود را تامین می کند .

انگلها از لحاظ زندگی ،انواع مختلف دارد :انگل اختیاری،اجباری،درون زی ،برون زی

به طور کلی انگها به دو دسته تک یاخته و پریاخته تقسیم می شوند .
۱- تک یاخته ها: تک یاخته ها گروهی از موجودات زنده یوکاریوت هستند که پیکرشان تنها از یک یاخته تشکیل شده است .

این گروه از انگها به دو دسته مژک داران وتاژک داران تقسیم بندی می شوند .
الف : مژک داران : دلیل نام گذاری به این اسم ،وجود موی ریز (مژک) در بدن آنها می باشد

 

۱-ichthyophthiriusmultifiliis  ایک

 ۲-Tricodina   تریکودینا

 ۳-Epystilis اپیستیلیس

ب : تاژکداران : دلیل نام گذاری وجود تاژک بر سطح بدن می باشد

 

۱-criptobia Branchialis

۲-Ichtyopoda negatrix

۳-Hexamita

۴- Tripanozoma

۵-Myxozoma cerberalis

۶-Microspora

۷-Rizopoda

 

۲- پریاخته ها:

موجودات پرسلولی شامل بندپایان و کرمها هستند.

۱-Nematoda کرمهای نخی شکل /نماتودها

۲- Cistoda  کرمهای نواری شکل / سستود ها

۳- Termatoda  کرمهای برگی شکل / ترماتود ها

۴- Acantocephala  خاربرسران / آکا نتو سفال

۵- Polychaeta   کرم های حلقوی / زالو ها

۶- crustacaea  سخت پوستان

 

۱-ichthyophthiriusmultifiliis  ایک

اسامی بیماریهای ناشی از این انگل: لکه سفید ، وایت اسپات ، ایکتیوفتریوزیس ، ایک ، سفیدک

ایکتیوفتیریوس مولتی فیلیس خطرناک ترین انگل خارجی در بین ماهیان و آبزیان است و به صورت نقاط سفید رنگ بر روی سطح بدن آبزی ظاهر میگردد (قطر ۱ میلیمتر ). شکل بالغ انگل یا تروفونت در اپیتلیوم بافت پوششی پوست و یا آبشش یافت می شود. انگل بالغ که به صورت نقاط سفید رنگ در پوست مشخص است سلول را پاره می کند و وارد آب می شود ، سپس دور خود دیواره ی ژلاتینی ایجاد می کند که به آن تومونت می گویند سپس تکثیر می یابد و بین ۲۵۰ تا ۱۰۰۰ تومیت ایجاد می شود. تومیت ها پس از خروج از تومنت به تروفونت تبدیل می گردند و به بدن ماهی حمله ور می شوند. هر تومیت تا سه روز در آب زنده می ماند و بعد از این مدت اگر میزبان خود را پیدا نکند از بین می رود. طول این سیکل به درجه حرارت آب بستگی دارد به طوری که در درجه حرارت های پایین رشد آن مدت بیشتری طول می کشد مثلاً در دمای پایین تر از ۱۰ تا ۱۲ درجه رشد آن تا ۲۰ روز به طول می انجامد اما در دمای ۲۶ تا ۲۸ درجه در طی ۱۰ تا ۱۲ ساعت رشد می کند.

در بین زالوها این انگل به ندرت رشد خواهد کرد ولی در زمان کاهش دما (زمستان گذرانی)امکان رشد وحمله این اگل به زالوها وجود دارد .

درمان:

در مراحل ابتدایی و مقدماتی بیماری می توان با افزایش دمای به ۳۰ درجه سانتیگراد این بیماری را مهار کرد ولی در مراحل پیشرفته، وقتی که انگل در پوست ماهی و یا در مرحله کیست است قابل درمان نمی باشد. جهت از بین بردن انگل ایک ، پیش از شکل گیری کیست و یا پس از ترکیدن آن باید داروی اختصاصی به مخزن اضافه شود. به هنگام کاربرد دارو، باید گیاهان موجود درآکواریوم و زغال اکتیو را بردارید .

درمان از طریق گرما : دما را به آرامی افزایش دهید، به طوری که این افزایش از یک درجه سانتیگراد در ساعت فراتر نرود. هدف ایجاد شرایطی است که ناقل بیماری یا قادر به حیات نباشد و یا حداقل قدرت تولید مثل خویش را از دست بدهد. برای ماهیان و سایر آبزیانی که به افزایش دما حساسند ، از شیوه های درمان دارویی استفاده کنید. جهت سایر ماهی ها، افزایش ۲ تا ۳ درجه سانتیگراد طی ۲ تا ۳ روز بسیار مفید خواهد بود. این عمل جدا از نابودی بسیاری از ناقلین بیماری ها، سبب افزایش پادزهر لازم در خون شده و قدرت دفاعی بدن ماهی را افزایش می دهد. جهت سرعت بخشیدن به طول دوره درمان  تمیزی آب و اکسیژن کافی محلول در آب دقت نمایید .

درمان از طریق دارو: برای درمان با دارو باید از اکریفلاوین، مالاشیت گرین و یا سولفات کینین یا هیدروکلریدکینین ، برای درمان زالو از دارو متیلن بلو استفاده کرد.

الف) درمان با اکریفلاوین : این دارو در درمان تیرگی پوست و باله ها، گندیدگی پوزه و باله ها، ضدعفونی در جراحات کوچک و به ویژه به هنگام ابتلاء به ایک کاربرد دارد. جهت درمان، ابتداء باید از دارو محلول مادر تهیه کرد. برای این کار یک گرم اکریفلاوین را در یک لیتر آب حل کنید. پس از تهیه محلول، در ظرفی جداگانه به ازاء هر لیتر آب ۵۰ میلی لیتر از محلول مادر ریخته و ماهی را به مدت ۲ تا ۴ روز در آن حمام دهید. توجه : این دارو آب را شدیداً رنگی می کند.

ب) درمان با مالاشیت گرین :مالاشیت گرین در معالجه بیماری های قارچی پوست، کدر شدن و یا جوش زدن پوست کابرد دارد. جهت مداوا ابتلا یک گرم از دارو را که به صورت بلورهای ریزی می‌باشد در یک لیتر آب حل کنید. سپس ۶ میلی لیتر از این محلول مادر را در ۱۰۰ لیتر آب حل کرده و ماهی ها را به مدت ۱۲ روز در آن حمام دهید. در روزهای سوم، ششم و نهم نصف مقدار داروی تجویز شده را به آب بیافزایید. پس از ۱۲ روز، نصف آب موجود باید تعویض شده و آب تازه وارد مخزن آبی گردد. در صورت انجام درمان در ظرفی جداگانه، به دلیل تجزیه دیرتر دارو در آب تازه، مقدار ۴ میلی لیتر از محلول مادر در ۱۰۰لیتر آب کفایت می کند. روش دیگر درمان با مالاشیت گرین، حل کردن ۱۳ تا ۱۵ میلی گرم مالاشیت در ۱۰۰ لیتر آب است که ماهی ها به مدت ۳ تا ۴ روز در آن حمام داده می شوند.

ج) درمان با سولفات کینین یا هیدروکلریدکینین  یک گرم کینین را در ۱۰۰ لیتر آب حل کرده و ماهی ها را ۳ روز در آن قرار دهید. سعی کنید معالجه در ظرفی مجزا انجام شود. اگر آب به هنگام معالجه کدر شد باید محلول تازه ای تهیه کرده و ماهی ها را به داخل آن انتقال دهید. توجه : این درمان را برای ماهی های بسیار کوچک و یا بسیار حساس نباید به کار برد. باتوجه به این که یکی از خصوصیات انگل نفوذ به لایه های زیرین بافت پوششی می باشد لذا تکرار درمان برای حاصل شدن نتیجه مطلوب ضروری است لذا به همین دلیل تجویز دارو سه بار به فاصله ۴۸ ساعت تکرار گردید و پس از نوبت سوم جهت برطرف کردن عوامل مساعد کننده بیماری، ماهیان به استخری با شرایط نگهداری مناسب تر انتقال داده شدند که نهایتاً نتیجه مطلوب بدست آمده و ماهیان درمان شده از آلودگی پاک گردیدند

د)درمان متیلن بلو  :یک گرم پودر متیلن بلو را در یک لیتر اب حل کنید تا محلول مادر بدست اید و برای استفاده به ازای هر لیتر اب آکواریوم از یک قطره تا سه قطره اضافه کنید.که البته میزان مصرف بستگی به مورد مصرف و هدف شما از مصرف متیلن بلو دارد.

Tricodina     تریکود ینا

تریکودینوزیس در ماهی
( Trichodinosis )

عامل :
خانواده تریکودینیده دارای ۵ جنس مختلف است که جنس های تریکودینا (Trichodina) و تریکودینلا (Trichodinella) در ایران وجود دارند.

انگل های مژه دار خانواده تریکودینیده شامل :

– تریکودینا نیجر ( Trichodina niger )
– تریکودیناپدیکولوس ( Trichodina pediculus )

ریخت شناسی:
انگل مژه داراست وساختار پیچیده ای دارد
از سطح پشتی گرد است
از پهلو به شکل زنگ است
ازسطح شکمی تو رفته بوده و و بوسیله دندانه هایی که دارای تیغه های نیم دایره به طرف خارج و خارهایی به سمت داخل مشخص می شود .این قسمت صفحه چسبنده را تشکیل میدهد.

بر روی بدن جانوران آبزی از اسفنجها گ رفته تا دوزیستان زیست می کند ولی ماهیان عمده ترین میزبانان آن می باشند . این انگل دامنه میزبانی وسیعی دارد. انگل به روش مستقیم دوتایی تکثیر می یابد . این انگل ها بر روی سطح بدن, آبشش ها, محوطه آبششی یا درون بینی ماهیان و حتی مجاری ادراری زیست می کنند .جنس تریکودینلا فقط در برانشی ماهیان زیست کرده و هر دو گروه ماهیان آب شیرین و شور را آلوده می کند.

مورفولوژی Tricodina:

اغلب به شکل دیسک مانند یا کروی دیده می شوند.  سیتوزوم ( دهان سلولی ) به سمت دور تر از میزبان قرار می گیرد. این سطح از سلول تریکودینا سطح دهانی نامیده می شود.  سطح دیگر تریکودینا محکم به میزبان متصل می شود.  یک ردیف مژک مارپیچی وجود دارد که به سیتوزوم یا همان دهان سلولی منتهی می شود و در لبه ی نیم دایره نیز ردیف هایی از مژک ها وجود دارند. این مژک های حاشیه ای مسئول حرکت تریکودینا و همچنین ایجاد نیروی مکش برای اتصال به سطح هستند.  در گروه تاکسونومیک تریکودینا ها شکل و آرایش مژک ها و اسکلت سلولی یکی از موارد گروه بندی به شمار می رود.  این الگو ها اغلب با میکروسکوپ ها و تحت رنگ آمیزی اختصاصی نقره نیترات  انجام می شود.  این نوع رنگ آمیزی باعث سیاه دیده شدن سیتوپلاسم شده ولی زوائد اسکلت سلولی سفید رنگ باقی می مانند.

چرخه زندگی:
مستقیم است ،تکثیر جنسی بندرت رخ می دهد و غالباً بصورت دوتایی است .
بیشتر روی پوست وآبشش بسر می برند و از باکتری ها ،مواد آلی و مواد پوسیده سطح بدن استفاده می کنند.

بیماری زایی :

بیشتر تریکودینا ها هم سفره هستند به این معنی که وجود آن ها بر روی بدن ماهی آسیبی به ماهی وارد نمی کند و آن ها فقط از ماهی به عنوان یک سطح اتصال استفاده می کنند و غذایشان از باکتری ها تامین می شود.  ولی برخی از گونه ها  می توانند باعث ایجاد بیماری هایی شود. بیشتر ترکودینا های بیماری زا سلول هایی هستند که در مناطق فاقد باکتری بدن مثل بخش های داخلی بدن از جمله دستگاه ادراری تناسلی زندگی می کنند.و ممکن است سبب پریدن ماهی به خارج از آب و یا موجب ترشح موکوس از پوست و آبشش شود
عامل بیماری پس از اتصال به اپی تلیوم میزبان لبه تیز پرده خود را به طور کامل در سلولهای اپی تلیال فرو برده و سطح آن را به بخش مکنده می کشاند و در اثر تخریب سلولی و اختلال در تنظیم اسمزی میزبان آن را می کشد . استرس نقش مهمی در پیشرفت بیماری دارد . بدن ماهیان به شدت آلوده پوشیده از موکوس بوده و فلس ها افتاده و آبششی به رنگ آبی مایل به خاکستری در می آیند . با له ها ساییده شده و لاملای آبشش ها دچار هیپر پلازی می شود . ماهیان آلوده ضعیف ، لاغر و بی حال شده و تغییر رنگ می یابند.

علائم بالینی:
انگل با چسبیدن به اپیتلیوم میزبان تیغه های صفحه چسبنده را داخل پوست و آبشش فرو می برد و در ماهیان تحت استرس خصوصاً در بهار و زمستان که ماهیان استرس زمستان گذرانی دارند و قدرت دفاعی کاهش یافته به سرعت تکثیر و علائم زیر را ایجاد می کند:
– بی‌قراری و بروز علائم تحریکی
– ترشح موکوس فراوان در پوست و ظاهر شدن تکه های سفید روی بدن و لکه های خونریزی در برخی از نواحی بدن و باله ها
– آبشش هم به دلیل نفوذ تیغه ها خونریزی دیده می شود.
– مرگ در نتیجه اختلال در تنظیم فشار اسمزی و اختلال تنفسی

تشخیص:
علائم بالینی
تهیه لام مرطوب و مشاهده انگل زیر میکروسکوپ

پیشگیری و کنترل :
الف) اعمال مدیریت بهداشتی : ضد عفونی استخرها قبل از ماهی دار کردن آنها, معاینه ماهیان قبل از خرید و در صورت لزوم درمان آنها, نصب فیلتر در ورودی آب
ب) مدیریت مناسب در مزرعه : کاهش تراکم , تهیه آب مناسب و تمییز , جلوگیری از آلوده شدن آب به مواد آلی

درمان :
به بالا رفتن درجه حرارت و شوری حساس است با نمک ۲۵۰ppmدر طول ۶-۴ روز از بین می رود

الف) نمک طعام : ۲۵۰۰ppm به مدت ۳ ساعت و تکرار تا ۳ روز متوالی

ب) فرمالین : ۱۵۰-۲۵۰ ppm به صورت حمام یک ساعته

ج) سولفات مس : ۰٫۲-۲ ppm با توجه به سختی آب

د) اسید استیک : حمام با ۱۰۰۰ – ۱۵۰۰ ppm به مدت ۶۰ ثانیه

ه) مالاشیت گرین : ۰٫۱-۰٫۱۵ ppm به مدت طولانی یا ۱-۲ ppm به مدت یک ساعت به صورت حمام در جریان آب

و) مالاشیت + فرمالین : ۰٫۱ppm مالاشیت سبز را با ۲۵ppm فرمالین به مدت ۲۴ ساعت به کار برده و تکرار آن ۳ نوبت در هفته موفقیت آمیز است.

  Epystilis اپیستیلیس

این انگل ماهی را به عنوان مکان زندگی و یک روش حمل و نقل استفاده می کند و کمتر به عنوان انگل شناخته می شود و هم در آب شیرین و هم در آب شور زندگی می کند و معمولا برای ماهی مزاحمتی ایجاد نمی کنند و از باکتریهای داخل آب تغذیه می کند و عمدتا هنگام آلودگی در کارگاههای میگو زندگی می کند

درمان: آب نمک ۳ درصد و فرمالین با هوادهی در طول درمان

 

criptobia Branchialisکریپتوبیا برانشیالیس

جنس کریپتوبیا (Genus cryptobia lidy , 1846 ) جنس کریپتوبیا از شایع ترین تک یاخته های انگلی تاژکدار است. گونه های متعددی ازاین جنس باعث آلودگی وبروز بیماری کریپتوبیوزیس در ماهیان اقتصادی آب شیرین وشور دنیا می شوند. تعداد گونه هایی که ماهیان را آلوده می سازند به ۱۰ گونه می رسد وگزارشات متعددی از آلودگی ماهیان آب شیرین کشور به گونه ای این جنس وجود دارد. انتشار این انگل جهانی بوده وبرخی محققین تعدادگونه های شناسایی شده را تا ۵۲ گونه ذکر کرده اند که از میان آنها ۵ گونه انگل خارجی پوست وآبشش و۴۰ گونه انگل خونی و۷ گونه در لوله گوارش ماهیان زیست می کنند. بطور تقریب در اکثر نقاط کشور حضور این انگل در خون ویا آبشش ماهی گزارش شده است. روش تقسیم این انگل بصورت تقسیم ۲ تایی وانتقال آن به شکل مستقیم ( در مورد گونه های انگل خارجی ) وغیر مستقیم ( در مورد انگلهای خونی ) به وسیله زالو است. برخی از اینهاتوانایی بیماری زایی قوی وبرخی توانایی ضعیف برای ایجاد بیماری دارند. این انگل دارای بدنی دراز (بیضوی یا نواری شکل )ودارای ۲ تاژک است که هر ۲ از انتهای قدامی انگل منشاء می گیرند. کینتو پلاست بیضوی به طور کامل برجسته ودر مجاورت هسته در انتهای قدامی انگل قرار دارد. گونه کریپتوبیا برانشیالیس این خانواده انگل مربوط به پوست وآبشش است .

از مهمترین گونه های آنها کریپتوبیا برانشیالیس (Cryptobia branchialis) ، کریپتوبیا سیپرینی (C.cyprini) و کریپتوبیا آسیپنسریس (C.acipenseris) در ماهی های خاویاری هستند. انگل کریپتوبیا سیپرینی همراه با زالوی پیسی کولا ژئومترا (Piscicola geometra) بیماری مضری را در کپورهای پرورشی ایجاد می کند که منجر به کم خونی و محتملاً انسداد مویرگی می شود.

کریپتوبیابرانشیالیس از آبشش ماهیان آلوده مانند کپور معمولی جداشده ودر میان آب در انتظار میزبان دیگری قرار می گیرد ودر صورتی که از طریق آب وارد دهان ویا آبشش ماهی مناسب دیگری شود برروی آبشش میزبان جدید جایگزین می شود. طول مدت زیست انگل در آب زیاد نیست به این علت تراکم بالای ماهیان که شانس ملاقات انگل ومیزبان جدید را فراهم می آورد باعث گسترش سریع انگل می شود.

علائم بیماری وبیماری زایی

بچه ماهیان آلوده به گونه های مختلف این جنس کمی سیاهتر از معمول وبی اشتها بوده وتمایل به شنا در سطح آب وکناره های استخررا دارند. در عفونت به وسیله کریپتوبیابرانشیالیس آبششها به رنگ قرمز اما حالت غیر طبیعی داشته وموکوس فراوان در آبشش وپوست تجمع می یابد. ماهیان بزرگترمقاومت بیشتری دارند.

به طور معمول، انگل کریپتوبیا برانشیالیس خود را در آبشش ماهی میزبان فیکس می کند ، اپیتلیوم تیغه ی آبششی را تخریب می کند و در رگ های خونی تیغه ی آبششی ایجاد ترومبوس یا لخته ی خون می کند. تورم آبشش در ماهی منجر به کند شدن گردش خون آن می شود. همچنین در پاسخ به زخم ایجاد شده،بخش های سالم و آسیب ندیده ی آبشش به وسیله ی ترشح موکوس پوشانده می شوند. بنابراین تنفس ماهی دچار اختلال می شود. اگر بیماری همچنان به پیشرفت خود ادامه دهد، ماهی مبتلا به تنگی نفس می شود و سرانجام به دلیل خفگی می میرد.

انگل کریپتوبیا برانشیالیس میزبان خاصی ندارد و می تواند تمام ماهی های آب شیرین (مخصوصاً ماهی های پرورشی) را مورد هجوم خود قرار دهد و منجر به بروز بیماری و متعاقب آن باعث تلفات بسیار در ماهی ها شود

  • درمان :

۴روش برای کنترل این بیماری توصیه می شود.

  1. حمام ماهیان انگشت قد در محلول سولفات مس ۸ ppm به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه قبل از ذخیره سازی
  2. ضد عفونی نواحی غذا دهی استخر توسط مخلوطی از سولفات مس و سولفات آهن به صورت روش کیسه های آویزان (Hanging Bag) در زمان شیوع بیماری
  3. درمان استخرهای آلوده با مخلوطی از سولفات مس و سولفات آهن به غلظت ۷ ppm
  4. حمام ماهیان با محلول نمک طعام ۲-۳ % به مدت ۵ دقیقه
  • Ichtyopoda negatrix ایکتیوبودانکاتریکس 

جنس ایکتیوبودانکاتریکس (کاستیا ( Genus Ichthyobodo Printo , 1928)(  در چرخه زندگی این موجود دومرحله انگلی وغیر انگلی وجود دارد که در مرحله غیر انگلی آن دارای شنای آزاد بوده وتغذیه نمی کند. ایکتیوبود تک یاخته گلابی شکل بسیار کوچکی است که به وسیله موهای جارو مانندی بنام تاژک حرکت می کند. کاسیتا اغلب در سطح آبشش ها وپوست یافت می شود و دربچه ماهی نورس بیشترین اهمیت را دارد. این انگل در زیر میکروسکوپ تقریبا به اندازه سلولهای پوست ماهی است ولی به خاطر حرکاتش از سلولهای پوست قابل تشخیص است .

میزبانی: 

دربین ماهیان سردآبی یا در آبهای سرد همه گیری به کاستیازیس بسیار فراوان است. ایکتیوبودو دارای دامنه میزبانی بسیار وسیعی است. تلفات در بین بچه ماهیان بین ۴۳ تا ۷۰ درصد متغیر است. استرس ناشی از انتقال بخصوص در بچه ماهیانی که از محیط باز وارد مخزنهای داخل سالن می شوند در افزایش شدت ابتلا موثر است. به نظر می رسد ماهیان تکثیر یافته بعد از یک عفونت به یک ایمنی اکتسابی دست می یابند. بطور کلی شدت ابتلاء ماهیان در آبهای ساکن نسبت به آبهای جاری بیشتر است. این انگل در آبهای بالاتر از ۲۵ درجه سانتی گراد مشاهده نمی شود وبچه ماهیان وماهیان جوان بخصوص در دوران زمستان گذرانی به این انگل حساستر می باشد. تکثیر این انگل در درجات ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد به سرعت وحتی در ظرف یک ساعت صورت می گیرد ودر حرارت زیر ۱۰ درجه سانتی گراد به صورت کیستی در می آیند.

بیماری زایی: 

با افزایش یافتن این انگل در آبشش ها وایجاد بیماری کاستیازیس آبشش ها متورم شده وترشحات موکوسی افزایش می یابد. در این حالت برخی ماهیان قادر به حفظ موقعیت خود در آب نبوده ونمی توانند به سطح آب بیایند ودر صورت شدت عفونت در آبششها هیپرپلازی شدید لامل های ثانویه وچسبیدن آنها به یکدیگر بطور کامل آشکار می شود. تزاید سلولهای اپیتلیال وسلولهای موکوسی باعث انسداد گردش خون ودر نهایت مرگ ماهیان می شود.

درمان:

حمام فرمالین استفاده از مالاپشت گرین وخشک کردن وآهک پاشی استخرها پس از بهره برداری راههای مبارزه ودرمان بیماری کاستیازیس هستند.

انگل هگزامیتا Hexamita

هگزامیتا یک انگل تاژکدار می‌باشد که به عنوان فلور طبیعی روده ماهیان به ویژه آزاد ماهیان وجود دارد. در ماهی‌های آکواریومی نیز رشد می‌کند و سبب سوء‌هاضمه می‌شود و معمولاً با علائمی چون ایجاد چاله‌هایی در سر (Hole in the Head) و اطراف چشم ماهی همراه است.

 هگزامیتا یک انگل تاژکدار می باشد که حدود ۳ تا ۶ میکرون طول دارد و ۸ تاژک دارد و به شکل گلابی است و به عنوان فلور طبیعی روده ماهیان به ویژه آزاد ماهیان وجود دارد . این انگل درون روده ماهی ها اکواریومی که شامل گلدفیش ، کوی فیش و سیکلیده هایی چون دیسکاس و آنجل رشد می کند و سبب سوء هاضمه ماهی می شود که معمولاً با علائمی چون ایجاد  چاله هایی در سرHole in the Head و اطراف چشم ماهی همراه است . وجود انگل هگزامیتا در ماهی سبب کاهش رشد آن می شود . ممکن است انگل هگزامیتا ماه ها در بدن ماهی باشد ولی به دلیل پایین بودن عفونت علائم خاصی بروز ندهد ، پس رعایت نکات بهداشتی ضروری است و در صورتی که ماهی مبتلا به هگزامیتا تخم ریزی کند ، مقدار اندکی از تخم ها هچ شده و بچه های آن به سرعت می میرند.

علائم :

۱لاغر شدن ماهی و کم شدن فعالیت آن

۲- ورم غیر عادی شکم ماهی

۳- به وجود آمدن چاله هایی در سر ماهی

۴- ضعیف و مضطرب شدن ماهی

۵ – عدم تمایل به خوردن غذا

درمان

اضافه کردن ویتامین های A و C و D به آب . درمان رایج این بیماری استفاده از داروهای سولفات منیزیوم و مترونیدازول ( Metronidazole ) می باشد که معمولاً به همراه غذا به ماهی ها داده می شود . البته در مواردی که ماهی علاقه ای به خوردن غذا و دارو نشان نمی دهد ، از حمام دارویی برای معالجه ی ماهی استفاده می شود .

انگل هگزامیتا

انگل هگزامیتا

Tripanozoma تریپا نوزما

انگل تریپانوزوما سرده ای شاخص از trypanosome ها است. نام تریپانوزوما از واژه ی trypao به معنی ” کسل کننده ” و soma به معنای ” بدن ” گرفته شده است.گونه های مختلفی از این سرده وجود دارد که مهره داران متفاوتی از جمله انسان را آلوده کرده و موجب بیماری trypanosomiasis می شوند، به عنوان مثال می توان به بیماری خواب ( sleeping sickness ) اشاره کرد که توسط پشه ی ” تسه تسه ” منتقل می شود. بیشتر این گونه ها توسط بی مهرگان و از راه نیش حشرات و زالو ها منتقل می شوند. چرخه ی زندگی پیچیده ای را سپری می کند که ممکن است در بی مهرگانی که این انگل را انتقال می دهند اشکال مختلف مورفولوژیکی به خود بگیرد اما بعد از انتقال به بدن مهره داران به دلیل وجود ساختارهای خاص سلولی ، شکلی خاص به خود می گیرد که تریپوماستیگوت (trypomastigote) نامیده می شود

علایم

کم خونی و بی حالی / کم رنگ شدن آبشش ها

درمان :

 فرمالین به همراه نمک  و یا با استفاده از میترونیدازول 

انگل ‌trypanosome

انگل ‌trypanosome

Myxozoma  cerberalis میکسوبولوس سربرالیس

یک بیماری مزمن خطرناک است که عمدتا در قزل آلاهایی که در استخرهای خاکی پرورش داده می شوند بخصوص در مرحله نوزادی رخ می دهد. عامل این بیماری هاگ با اسپور تک یاخته ای بنام میکسوبولوس سربرالیس و یا بیماری چرخش (Whirling disease) می باشد. نام بیماری از رفتار ماهی در تعقیب سریع دم خود اقتباس شده است. با این بیماری دم سیاه(Black tail) نیز گفته می شود.

چرخه زندگی انگلماهی آلوده تلف شده و اسپور های انگل آزاد می شوند و در ادامه به دو طریق چرخه زندگی انگل طی می شود:

۱-بعضی از اسپورها با گذشت زمان (حدود ۶ ماه) عفونی شده و توسط میزبان حساس بلعیده می شوند. اسپورها در اثر محیط قلیایی روده ماهی به شکل رشته های قطبی در آمده و اسپوروپلاسم از اسپور ها خارج شده و وارد بافت پوششی روده ماهی می شوند و از طریق خون یا لنف خود به غضروف انتقال می یابند. در غضروف بعد از مدت ۴۰ تا ۶۰ روز تروفوزوئیت ها (انگلهای بالغ چند هسته ای) شکل می گیرند که در ادامه اسپور ها را در داخل غضروف میزبان تولید می کنند. این اسپور ها هم بعد از مرگ ماهی به محیط رها شده و چرخه زندگی انگل تکرار می گردد.

۲-برخی از اسپور ها هم بعد از رها شدن در محیط توسط کرم حلقوی بنام توبیفیکس که نقش میزبان واسط را دارد خورده شده و در داخل بدن کرم، عفونی می گردد. این اسپور های عفونی یا از بدن کرم خارج شده و خود را به میزبان اصلیمی رسانند یا اینکه ماهی کرم حاوی اسپور ها را می خورد و سپس در داخل بدن ماهی سیکل زندگی انگل همانند روش قبل تکرار می شود. علائم بیماری: علائم بالینی در ماهیان جوان شامل سیاه شدن انتهای تنه و دم و همچنین چرخش ماهی به دور خود می باشد. بر اثر فشار ناشی از رشد و تکثیر انگل در اطراف مغز و کپسول شنوایی حالت عدم تعادل و چرخش به دور خود در ماهیان مبتلا ظاهر می شود. همچنین بدلیل عفونت غضروف ستون مهره ها که منجر به فشار بر روی اعصاب سمپاتیک و در نتیجه کاهش کنترل سلولهای ملانوفور پوست می گردد، سیاه شدن ناحیه انتهای تنه و دم نیز مشاهده می گردد. (بیماری دم سیاه). اختلالات اسکلتی از دیگر نشانه های ماهیان مبتلا می باشدکه بدلیل آسیب دیدگی غضروفها رخ می دهد. ماهیان بیمار بتدریج دچار لاغری مفرط شده و بدلایل متعددی از قبیل آلودگی به عوامل ثانویه تلف می شوند که میزان تلفات ممکن است به ۱۰۰ % برسد .برای تشخیص می توان از نمونه های تهیه شده از بافتهای غضروفی سر که بوسیله گیمسا رنگ آمیزی شده اند و مشاهده هاگها استفاده کرد. درمان و کنترل بیماری:  نظر به اینکه درمان ماهیان مبتلا مقرون به صرفه و موفقیت آمیز نمی باشد، باید با رعایت مقررات بهداشتی نسبت به پیشگیری از آن اقدام نمود. کنترل بیماری از طریق قرنطینه، نظارت بر منابع آبی، حذف ماهیان بیمار، خشک کردن و ضدعفونی استخرهای پرورش ماهی بوسیله آهک زنده بمیزان ۲۰۰ الی ۳۰۰ کیلوگرم آهک به ازای هر هکتار می تواند انجام گیرد. نکته مهم اینکه میزان حساسیت ماهیان مسن نسبت به بیماری کمتر می باشد. زیرا در این ماهیان مراحل استخوانی شدن غضروفها طی شده است

 

سیستودها – کرمهای نواری cestoda

کرم‌های نواری یا سستودها Cestoda . در حالت بالغ آنها در دستگاه گوارش(معده)مهره داران یافت می‌شوند. کرم‌های نواری انواعی از انگل‌ها به‌شمار می‌روند که به شکل بندبند و دارای یک عضو بادکش‌دار در قسمت سر (قسمت جلوی بدن یا سر آنها اسکولکس نام دارد) هستند. اینها دهان و لوله گوارش ندارند و مواد غذایی از دیواره بدنشان جذب می‌گردد. . از معروفترین کرم‌های نواری کرم کدو،Diphyllobothrium است.

رده نواریان یا کرمهای نواری انگلهای داخلی می‌باشند که کرم‌های بالغ آن در مجرای گوارش مهره داران  و لارو آنها در بافتهای مهره‌داران و بی‌مهرگان زندگی می‌کنند.

این کرم‌ها معمولاً به بندها یا پروگلوتیدهایی تقسیم شده‌اند که هنگام بلوغ دارای اعضای تولید مثل هر دو جنس نر و ماده هستند

سستود

سستود

لیگولا اینتستینالیس (ligulae intestinalis) 

قابل انتقال به انسان لیگولا: این انگل سبب کمی تحرک ماهی و متورم شدن قسمت هایی از کانال غذائی یا مسدودیت کامل توسط سیست های سستودی می گردد و راه درمانی غوطه وری در محلول ۳ در ۱۰۰۰۰۰ از اسید پیکریک در مدت ۱ ساعت و یا استفاده از دی ان بوتیل اکسید قلع به میزان ۲۵۰ میلی گرم یه ازای هر کیلوگرم ماهی می باشد. درمرحله نوزادی انگل ماهی است. میزبان واسطه اول کرمهای پست- سخت پوستان- مثل سیکلوپس است. میزبان دوم ماهی میزبان نهایی انسان وپستانداران نوزادلیگولا درماهی درمحوطه بطنی ماهیان تجمع یافته وبه امعا واحشا فشار می اورد. بدن ان بند بند است ویک شیار در طول بدن دارد.

لیگولا اینتستینالیس (ligulae intestinalis)

لیگولا اینتستینالیس (ligulae intestinalis)

 

 دایگراما یا    Diagrama

 این انگل مشابه لیگولا است ولی دارای دو شیار در طول بدن خود است. درمان: سیکلوپس ها را با سمپا شی و با تری کلروفن یا مازوتن در اب استخر حذف میکنیم.  تریپانورنکا tripanoryncha  یا تترارینکوس tetrarhynchus  (که جز سستودهاست) شکل بالغ در سپر ماهیان وکوسه ماهیان دیده میشود. شکل نوزادی ان در بدن ماهیان استخوانی است.

  Bothriocephalusبوتریو سفا لوس

مشخصات این جانور این است که  سر به جای اسکولکس دارای دو شیار است. .سر به شکل گلابی بوده و به ان بوتریدی گویند. انگل دستگاه گوارش در ماهی آمور است.

علائمانگل به صورت تک تک در دستگاه گوارش یافت میشود. درزمستان غیر فعال میگردد وبا شروع گرما تکثیر وزاد و ولد آن شروع میشود. شکم ماهی بر آمده میشود. ماهی به طور کلی لاغر میگردد. لوله گوارش مسدود شده و ماهی تلف میگردد . سیکلوپس میزبان واسط این انگل است.

درمانداروی نیکلوزوماید خوراکی به مدت ۶ روز   

 آکانتو سفالها یا خار بر سران

سر این انگل دارای تعدادی خار برای تثبیت جانور بر روی بدن میزبان است . کرم بالغ به مخاط روده می چسبد . این جانور پس از تخم ریزی نوزاد قلا بداری بنام آکانتور به وجود می آورد. آکانتورها شنا کرده و وارد بدن سیکلوپس شده و ماهی از سیکلوپس ها تغذیه نموده و دوباره چرخه تکرار میگردد.

  دیپلو ستومومDiplostomum

اسامی دیگر آن کوری انگلی و کاتراکت انگلی است متا سرکر (نوزاد) آن در عدسی چشم ماهی زندگی می کند . اگر تعداد آنگل زیاد باشد حالت کدورت چشم ایجاد می شود . گونه های زیادی از کپور ماهیان و آزاد ماهیان به آن مبتلا می شوند.

سیر تکاملی انگل :

۱-انگل در روده پرندگان آبزی مثل حواصیل زندگی میکند.

۲- وقتی مدفوع به آب می افتد نوزاداز تخم های داخل مدفوع آزاد می شود.

۳- کوراسیدیوم (نوزاد مرحله اول ) در آب شنا کرده وبه بدن حلزون (لیمنه آ ) که یک میزبان واسط است وارد می شود و در کبد آن تکثیر شده و به متا سرکر (مرحله دوم نوزادی ) تبدیل می شود

۴- از بدن حلزون خارج می شود و با شنا به پوست و آبشش یا چشم های ماهی برخورد کرده و وارد آن می شود .

۵- در عدسی ماهی باقی مانده و ازدیاد آنها باعث (کاتاراکت) یا آب مروارید در چشم ماهی میگردد . تا اینکه پرنده ای از آن ماهی تغذیه نمایید و این چرخه دوباره تکرار شود .

  Posto-Diplostomum پستودیپلوستوموم

دارای ویژگی های زیر می باشد : ۱- شبیه دیپلوستوموم است ۲-بیماری دانه سیاه یا خال سیاه نامیده می شود ۳-در ماهیان آب شیرین وجود دارد ۴-در محل استقرار انگل روی میزبان کیستهایی ایجاد میشود که میزبات به دور انگل ترشح شده و تجمع ملانین دیده شده و حالت دانه سیاه را دارد . ۵-مونوژن ها بدنی کشیده و پشتی شکمی حالت فشرده دارند و در حیوانات خون گرم و پستانداران انگل منوژن نداریم و بیشتر مربوط به حیوانات پست و خونسرد مثل ماهی است

داکتیلوژیروس (Dactylogyrus)

کرم قلاب دار آبشش ماهی است و یک اندامی بنام Haptor   در قسمت حلق برای چسبیدن به میزبان دارد گونه های این انگل معمولا مونوژن های آبشش هستند ولی فقط منحصر به آبشش ها نیستند داکتیلوژیروزیس یک بیماری معمولی است که از اواخر بهار تا اوایل تابستان رایج است. دمای اپتیموم برای فعالیت این انگل ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد می باشد. این بیماری بیشتر در کپور نقره ای ، بیگ هد و کپور علف خوار مشاهده می شود.

علائم:

 ایجاد صدمات موضعی در آبشش که ناشی از چسبیدن اندام های قلاب مانند انگل به آبشش و نیز فعالیت تغذیه ای کرم است رخ می دهد ممکن است آلودگی شدید ماهی به این انگل باعث ایجاد اختلال در انجام وظایف طبیعی آبشش و نارسایی تنفسی شود این موضوع در زمانی که درجه ی حرارت آب بالاست و یا زمانی که اکسیژن محلول در آب بالاست و یا زمانی که اکسیژن محلول در آب کم می شود اهمیت بیشتری پیدا می کند

درمان:

 در برابر ماهیان مبتلا می توان از :

۱ تری کلروفون

 ۲مالاشیت گرین

۳-  فرمالین ترماتودهای مونوژن ( تک میزبان)

داکتیلوژیروس ساهوانزیس( D.sahuensis (Ling,1965 این انگل بومی کپور های وحشی رودخانه آمور بوده و این انگل می تواند در ماهی  Koi carpنیز زیست کند. طول انگل۴۵ / ۰وعرض ۱۵/۰میلی متر می رسد. دژنرسانس سلولهای اپی تلیال آبشش، خونریزی، نکروز، آتروفی و تزاید سلولی از جمله آسیب های حاصله از این انگل در آبشش ماهی کپور هستند. فرم حاد دژنرسانس حالتی غالب بوده و اپی تلیوم لاملای ثانویه دچار تجزیه سیتوپلاسمی و کاریولیز می شود.

 داکتیلوژیروس واستاتور (D.vastator (Nybelin1924 طول انگل ۹/۰-۳/۰میلی متر و عرض آن از ۸۱/۰-۲۷/۰میلی متر، متفاوت است. برخلاف سایر داکتیلوژیریدها ، همیشه واجد تخم در رحم نیستند. در بررسی انجام شده، تعداد ۶ گونه از انگلهای جنس داکتیلوژیروس در ماهیان سفید دریا (دو گونه) و بچه ماهیانی که هنوز در استخرها و رودخانه ها زیست نمودند (۵ گونه) یافت شد. بجز داکتیلوژیروس فریزی که در هر دو ماهیان دریا و بچه ماهیان آب شیرین مشترک است سایر انگلها شامل داکتیلوژیروس نایبلینی در ماهیان بالغ دریا و داکتیلوژیروس هاپلوکونوس، داکتیلوژیروس راریسیوس، داکتیلوژیروس سوراسیکوس و داکتیلوژیروس تورالینزس در بچه ماهیان آب شیرین یافت شدند

گونه های داکتیلوژیروس Dactylogyrus lamellatus : این انگل آبشش ها، پوست و باله های کپور علف خوار را مورد تهاجم قرار می دهد.

Dactylogyrus hypopthalmichthys  :این گونه از داکتیلوژیروس فیلامنت های برانش کپور نقره ای یا فیتوفاگ را مورد تهاجم خود قرار می دهد

Dactylogyrus aristichthys : این انگل به آبشش های بیگ هد حمله ور می شود.   Dactylogyrus vastator  : این گونه از انگل داکتیلوژیروس نیز فیلامنت های کپور معمولی ، کروشن کارپ و پت فیش را مورد حمله خود قرار می دهد.

درمان  برای استخر:   حمام ماهیان انگشت قد در  ۲۰ ppm پتاسیم پرمنگنات به مدت ۱۵ الی ۳۰ دقیقه قبل از ذخیره سازی در استخر وقتی که دمای آب حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است، کریستال دیپترکس ۹۰% را در استخر به غلظت ۰٫۲_۰٫۳ ppm پخش کنید. درمان استخر با پودر دیپترکس ۲٫۵ درصد به غلظت ۱_۲ ppm مخلوطی از دیپترکس ( dipterex ) و سدیم کربنات را به نسبت ۱ به ۰٫۶ در آب استخر به غلظت ۰٫۱_۰٫۲۴ ppm بپاشانید.

Gyrodactulus ژیروداکتیلوس

انگلی که سبب شنای غیرطبیعی و کمرنگی پوست و ریزش فلس و بلند شدن پوست می گردد و لکه چشمی ندارد و زنده زا میباشد ودرجه حرارت در ارتباط با سیکل مهم است. برای درمان از غوطه وری در محلول ۵ درصدی از نمک معمولی و یا محلول ۱ در ۵۰۰۰ از فرمالین بمدت ۵ دقیقه استفاده می شود.

  انگل لرنه آ (Lernea or Anchor Worm) 

چرخه زندگیدر لرنه آی بالغ ماده ،تخمهای رسیده در کیسه تخمدان شکل گرفته و طی دو دوره رها سازی تخمها (به فاصله ۲۴ ساعت) حدود ۷۰۰ نوزاد (نائوپلی)آزاد شود. بلافاصله پس از تخم گشایی(۳۶ ساعت پس از رها سازی تخمها) نوزادان (۰٫۱ تا ۰٫۱۲ میلمتر) بصورت شناگر آزاد در آب دیده میشوند. سیر تکامل نوزادان با پوست اندازی مکرر صورت میپذیرد.ودرمرحله نهای پوست اندازی رسیدن به مرحله کوپه پودید(copepodid) است ۲تا۴روز بعد از تفریخ در دمای ۲۵-۳۵ درجه سانتیگراد.بر عکس نوزادان ،کوپه پودیدها نمیتوانند به مدت طولانی در آب زنده بمانند و بدون میزبان قادر نیستند به مرحله بعدی برسند. در این هنگام است که آنها معمولا بر روس سطح بدن و یا آبشش های ماهی در حال خزیدن هستند و حالت وخیمی همراه با خارش و جهش در ماهی بوجود می آورند در این مرحله آنها طی چند مرحله پوست اندازی نهایتا تمایز جنسی یافته و ماده ها و نرها جفت گیری کرده و بعد از جفت گیری نرها میمیرند. ولی ماده ها از دو طرف افزایش طول یافته و شروع به سوراخ کردن بافتهای سطحی بدن میزبان میکنند. پس از اتصال به بدن میزبان به سرعت افزایش طولی یافته و ۴-۶ روز بعد به شکل انگل بالغ در می آیند و در این هنگام تخمریزی را شروع کرده و چرخه زندگی انگل از سر گرفته میشود. بافت عضلات و پوست در محل سوراخ شدن بدن میزبان به وسیله سر انگل ، ملتهب و برجسته شده و خیز مختصری شکل میگیرد. باکتریها در محل سوراخ پوست و التهاب اولیه تجمع یافته و زخم چرکی بوجود می آورند.

علایم :

۱- اصلی ترین شیوه شناخت این انگل مشاهده انگل روی پوست بدن ماهی است.رنگ این انگل معمولا سبز روشن یا قرمز است

۲- خراشیدن و کوبیدن پوست بدن به اشیای داخل آکواریوم

۳- مشاهده نقاط ملتهب و قرمز روی سطح پوست

۴- به وجود آمدن زخم های قرمز و و باز روی سطح پوست

۵- بی حرکت ماندن یا گوشه گیر شدن ماهی

۶- سست شدن ماهی و رفتن به حالتی شبیه به خواب یا کما!!! و نهایتا مرگ ماهی

درمانقبل از هر چیز انگل باید از بدن ماهی جدا شود.(با استفاده از یک پنس ضد عفونی شده در محلول غلیظ پرمنگنات) این عمل باید با احتیاط فران انجام شود

پرمنگنات پتاسیمحمام کوتاه مدت  ۱۰: میلی گرم به ازای هر لیتر آب و حمام دادن ماهی به مدت ۱۰ دقیقه حمام دراز مدت:  ۱ یا ۲ میلی گرم به ازای هر لیتر آب و حمام دادن ماهی به مدت حد اقل ۴ ساعت بهتره از آبی استفاده بشه که سختیش پایینه مثل آب r.o یا آبی که دو سومش آب مقطر باشه و یک سومش آب شیر.

  آرگولوسArgulus

آرگولوس متعلق به رده سخت پوستان , زیر رده پارو پایان , و تیره برانکیورا یا آبشش دمیان (Branchiura) و خانواده آرگولیده می باشد. و یا شپشک ماهی The fish louse یکی از انگلهای سخت پوست انواع ماهیان آب شیرین , لب شور و دریایی است. این انگل به جنس آرگولوس تعلق داشته و با شکافتن پوست و مکیدن مایعات بدن با بخشهای دهانی خود تغذیه میکند. آلودگی خفیف با آرگولوس به ندرت کشنده است . چرخه زندگی انگل بسته به گونه انگل و دمای آب بین ۴۰ تا ۱۰۰ روز به طول می انجامد.  انتقال انگل از یک ماهی به ماهی دیگر متداول بوده و در خارج از بدن میزبان می توانند برای دوره های زمانی طولانی زنده بمانند.جفت گیری انگل بر روی بدن میزبان انجام میشود. انگل ماده برای تخم گذاری بر روی گیاهان ( و سایر اشیاء ) بدن ماهی را ترک می کند. پس از تخم گشایی ,لارو انگل به جستجوی میزبان خواهد پرداخت. هر انگل ماده از ۲۰ تا ۲۵۰ تخم (بر حسب گونه ) تولید می کند. لاروها قبل از بلوغ ۶ مرحله متفاوت دارند و پس از هفتمین پوست اندازی به آرگولوس بالغ تغییر شکل میدهند. آرگولوس دارای پوششی بسیار سخت است که آن را در مقابل موجودات درنده مقاوم می سازد.

آناتومی آرگولوس بدن انگل بالغ از سه قسمت سر , سینه و شکم تشکیل شده. این انگل دارای دو چشم مرکب , چهار جفت پای شنا و یک جفت بادکش می باشد. دارای دو آنتن و نیش (خار) پیش دهانی می باشد.

معروف ترین گونه های این انگل عبارتند از :

آرگولوس فولیاسئوس:   کپور ماهیان , آزاد ماهیان وتاس ماهیان را بیشتر دچار میکند و در مناطق سرد سیر و معتدل یافت میشود.

آرگولوس ژاپونیکوس :  بیشتر گلدفیش را دچار کرده و از گونه قبلی آب گرم تری را می پسندد.

آرگولوس کورگونی : ویژه مناطق سرد سیر است و بیشتر آزاد ماهیان را گرفتار می کند. باید اضافه کرد که بیشینه اندازه آرگولوس فولیاسئوس ۵/۸ میلی متر و بیشترین اندازه آرگولوس پلوسیدوس ۵/۸ میلی متر و بیشینه اندازه آرگولوس کورگونی ۱۳ میلی متر است .

بیماریزاییانگل بالغ با آرواره خود پوست را سوراخ کرده و از ترشحات بافتی و خون ماهی تغذیه می کند. گویا وظیفه خار پیش دهانی تزریق ماده ضد انعقاد خون است. ماهی آلوده ابتدا با ساییدن بدن به اطراف و حرکات ناگهانی سعی می کند انگل را از سطح بدن خود دور سازد. رفته رفته ماهیان آلوده , بی حال شده و در کناره ها جمع می شوند . سپس اشتهای ماهی کم شده و لاغر شده و پوست در آلودگی شدید کدر می شود . اغلب کنده شدن فلس ها و خوردگی باله و زخمهای پوستی ظاهر می شوند. آرگولوس غیر از استفاده مستقیم از بدن ماهی , با تخریب پوست زمینه ورود باکتری ها و ویروسها و قارچها را به آن محیا می سازد. آرگولوس باعث انتقال ویرمی بهاره کپور یا استسقاء بهاره کپور ماهیان می شود.

درمان

قرار دادن ماهی در محلول ۱۰ گرم در لیتر نمک طعام به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه می باشد.روش دیگر کندن و جدا کردن انگل از روی بدن ماهی با سوزن و مالیدن مرکورکروم در جای آن است. وبالا بردن دمای آب بین ۳۰ تا ۳۴ درجه سانتیگراد بر اساس مقاومت ماهی به درمان این بیماری کمک میکند.اضافه کردن ۱ قاشق غذا خوری نمک بدون ید در هر ۲۰ لیتر آب به درمان این بیماری کمک میکند.

مالاشیت گرین۱

میلی گرم به ازای هر ۵ لیتر آب به مدت ۴ تا ۵ روز (به دلیل وجود تخم انگل درمان باید روز اول و سوم و پنجم و هفتم تکرار شود). استفاده از پودر مالاشیت گرین به دلیل سمی بودن پیشنهاد نمیشه.در حال حاضر دارو هایی تو بازار موجود هست که ماده موثرشون فرمالین مالاشیت گرین است. ماده موثره Sera Costapur و Tetra Contraspot و Tetra ContraIck هر سه فرمالین ۳۷% و مالاشیت گرین است.

سولفات مس 

۱ملیگرم به ازای هر ۵ لیتر آب.طول درمان ۵ تا ۷ روز.بعد از پایان این مدت ۱۰۰% سیفون و تکرار مجدد دوز دارو

پرمنگنات پتاسیم :

  حمام کوتاه مدت ۱۰ : میلی گرم به ازای هر لیتر آب و حمام دادن ماهی به مدت ۱۰ دقیقه حمام دراز مدت: ۱یا ۲ میلی گرم به ازای هر لیتر آب و حمام دادن ماهی به مدت حد اقل ۴ ساعت، بهتره از آبی استفاده بشه که سختیش پایینه مثل آب r.o یا آبی که دو سومش آب مقطر باشه و یک سومش آب شیر.

آکریفلاوین

اضافه کردن یک تا ۳ قطره از محلول آکریفلاوین در هر لیتر آب آکواریوم .۱ گرم پودر آکریفلاوین در یک لیتر آب برابر است با یک لیتر محلول آکریفلاوین.

حهت درسترسی به اطلاعاات بیشتر عضو کانال تلگرامی http://t.me/keyhanabzi همچنین جهت مشاوره بیشتر با شماره ۰۹۱۵۳۲۵۱۰۰۶ تماس بگیرید . منتظرتان هستی

بیماریهای ماهی قزل آلا

بیماری #باکتریایی آب سرد
عامل :
باکتری فلاووباکتریوم سایکروفیلوم
( Flavobacterium psychrophilum )

در گذشته این باکتری به نام های زیر نامیده میشد :
– سیتوفاگا سایکروفیلا
– فلکسی باکتریوم سایکروفیلوس

باکتری های میله ای باریک و بلند و گرم منفی هستند

این باکتری بیماری و مرگ و میر قابل توجهی در ماهیان سرد آبی بخصوص قزل آلا و ماهی آزاد ایجاد میکند.

ماهیان در همه سنین بخصوص در سنین پایین و انگشت قدی به این بیماری حساس میباشند.

انتقال :
انتقال به صورت افقی میباد و باکتری از ماهیان آلوده به ماهیان سالم منتقل میشود. با توجه به جداشدن باکتری از مایعات تخمدانی ، اسپرم ، سطح تخم و … گغته میشود که احتمال انتقال عمودی نیز وجود دارد.

باکتری از ماهیان حامل ، بیمار و مرده میتواند به سایرین منتقل شود.
باکتری برای مدت زمان زیادی میتواند در خارج از بدن ماهی ، در محیط و یا سایر موجودات زنده بماند.

باکتری در مقابل غلظت ۲mg/ml لیزوزیم و غلظت ۱۰۰PPM پویدین آیودین به مدت ۳۰ دقیقه مقاوم است.
این ترکیبات برای ضد عفونی سطح تخم به طور معمول استفاده میشود.

بیماری به طور معمول در آب با دمای زیر ۱۶ درجه سانتی گراد رخ می دهد، و شایع ترین و جدی ترین عوارض این بیماری در ۱۰ درجه سانتی گراد ایجاد میشود.

میزان تلفات بیماری ممکن است به ۵۰ درصد و بالاتر هم برسد.

بیماری زایی و علائم :
بی قراری ، از دست دادن اشتها و فرسایش باله ها از علائم ابتدایی بیماری میباشد.

در فرم کلاسیک این بیماری زخم های باز در سطح خارجی بدن ماهی ایجاد میشود. این ضایعات در ابتدا به صورت خراشیدگی ر پوست و باله ها ایجاد میشود و با گذشت زمان پیشرفت کرده و عضلات را نیز درگیر میکند.
ادامه آلودگی باعث نکروز و پیشرفت ضایعات در اطراف محل کلونیزه شدن باکتری میشود.
ضایعات بیشتر در باله پشته و باله چربی ماهیان دیده میشود.
ضایعات خارجی میتواند به حدی پیشرفت کند که ستون مهره های ماهی در معرض دید قرار گیرد.

ضایعات خارجی میتواند در اطراف فک ها و ناحیه بالایی پشت سر نیز دیده شود.

فرم سیستمیک بیماری با آسیب های داخلی در بسیاری از ماهیان ممکن است رخ دهد که نسبت به فرم خارجی محتمل تر بوده و حدت بیشتری دارد.

حضور باکتری در خون موجب پرخونی و آسیب های داخلی شدید میشود که شامل کم خونی ، رنگ پریدگی کلیه و کبد میباشد.

بیرون زدگی چشم اغلب به صورت یک طرفه ، آسیت ، تورم شکم ، و رنگ پریدگی آبشش دیده میشود.

آسیب های بافتی فرم سیستمیک عبارتند از :
– نکروز کانونی کبد ، طحال و کلیه
– افزایش دژنراسیون واکوئلی
– افزایش ائوزینوفیلی و هموسیدرین درکلیه
– نکروز ، پیکنوز و اینفیلتراسیون لنفوسیت ها در پوست
– التهاب استخوان و پرده ضریح استخوان
– مننژیت و التهاب پرده ضریح استخوان های مهره در محل اتصال به جمجمه

فرم مزمن معمولا به دنبال فرم حاد در ماهیانی که جان سالم به در برده اند اتفاق می افتد.
در فرم مزمن ماهیان آلوده حرکات چرخشی و شنای نامتعادل دارند و تغییر شکل در باله دمی و ستون مهره های ماهی مشهود است و ماهی سرانجام تلف میشود.
ممکن است چرخش ماهیان در فرم مزمن با بیماری چزخش ناشی ازانگل میکسوبولوس اشتباه شود.

تشخیص :
– علائم بالینی
– جداسازی باکتری از مغز ، کبد ، کلیه ، طحال و زخم های پوستی
– هیستوپاتولوژی
– ایمونوفلورسنت آنتی بادی
– ایمونوهیستوشیمی
– الیزا
– آزمایش PCR

پیشگیری:
رعایت تراکم مناسب
– جلوگیری از ورود ماهیان وحشی به استخر ها
– کاهش موارد استرس زا
– جلوگیری از موارد کاهش دهنده کیفیت آب و تصحیح آنها
– جمع آوری ماهیان مرده و خارج کردن ماهیان آلوده
– استفاده از پویدین آیودین برای ضد عفونی تخم ها
– تحقیقات برای ساخت واکسن موثر ادامه دارد و نتایج مناسبی از آزمایشات ساخت واکسن برای این بیماری حاصل شده است.

درمان :
استفاده از ترکیبات آنتی بیوتیکی مناسب به صورت خوراکی
– فلورفنیکل :
به مقدار ۱۰mg/kg ماهی به مدت ۱۰ روز

– اکسی تتراسیکلین :
به مقدار ۳٫۷۵ گرم به ازای ۴۵٫۴ کیلوگرم ماهی به مدت ۱۰ روز

ضد عفونی و آهک پاشی استخرهای پرورشی به کنترل بیماری کمک میکند.

بیماری باکتریایی آب سرد

بیماری باکتریایی آب سرد

ساپرو

بیماری ساپرولگنیازیس

🔰🔰 #بیماریها
ساپرولگنیازیس در ماهی( saprolegniasis )
این بیماری در اکثر گونه های ماهیان آب شیرین همانند ماهیان زینتی بروز میکند.
عامل :
یک قارچ ( کپک ) وابسته به خانواده ساپرولگنیازیس Saprolegniaceae   و کلاس Phycomycetes  می باشد.
بیشترین جنس های بیماری زای معمول ساپرولگنیا (Saprolegnia ) و آچلیا (Achlya) می باشد. اعضا خانواده ساپرولگنیاسه ، ارگانیسم های رشته ای کوئنوسیتیک هستند که میسلیوم های رویشی منشعب فاقد دیواره عرضی تولید می کنند.
انشعاباتی از میسلیوم در پوست و ماهیچه ها رخنه می کنند و به تغذیه از بدن میزبان می پردازند.
بخش خارجی این قارچ ها کرکی شکل هستند که شامل هایفا ها می باشند. این هایفا ها ممکن است که بیش از ۳ سانتی متر طول داشته باشند. این نوع قارچ ها در ماهیان مرده می توانند ظرف مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت تمام بدن را فرا گیرند.
#قارچ های ساپرولگنیا شامل :
– ساپرولگنیا آفانومایسیس
– ساپرولگنیا آکیلا
عمدتا گونه های این خانواده روی اعضاء مرده جانوری رشد و نمو می کنند.
ین قارچ ها ماده ای را برای تجزیه بافت ها ترشح می کنند و به دلیل زخم ایجاد شده در نتیجه این عمل ماهیان نیز مقدار زیادی موکوس ترشح می نمایند.
عوامل مستعد کننده :
عوامل متعددی زمینه ساز علت اولیه و ثانویه و تداوم ساپرولگنیازیس ماهیان می باشند که عبارتند از بدی تغذیه، حضور مواد سمی در آب، صدمه به پوست، باله ها و آبشش ها بر اثر انگل های خارجی، زخم های فیزیکی، استرس های فیزیکی نظیر کاهش درجه حرارت، افزایش یا کاهش PH و بالا رفتن شوری آب میباشد.
#علایم بیماری
در مراحل اولیه بیماری هیچ علامتی از عفونت دیده نمی شود. بیماری زمانی مشخص می گردد که قارچ ها به پوست ماهی نفوظ نمایند. این میسلیوم ها به طور عمقی در عضلات و سلول های بافتی نفوذ کرده و منشعب می شوند. به تدریج هایفا ها به توده های کرکی و خاکستری تبدیل می شوند.
وجود کرکها یا تودههای پنبه ایی به رنگ سفید یا خاکستری قهوه ای بر روی پوست، باله ها و آبششهای ماهی یا روی تخم ها از نشانه های بیماری است. انشعاباتی از میسلیوم در پوست و ماهیچه ها رخنه میکنند و به تغذیه از بدن میزبان میپردازند. در مراحل اولیه بیماری هیچ علامتی از عفونت دیده نمی شود . بیماری زمانی مشخص می گردد که قارچها به پوست ماهی نفوذ نمایند.
این میسلیومها به طور عمقی در عضلات و سلولهای بافتی نفوذ کرده و منشعب میشوند. به تدریج هایفاها به توده های کرکی و خاکستری تبدیل میشوند. این هایفاها ممکن است که بیش از ۳سانتیمتر طول داشته باشند. این نوع قارچ ها در ماهیان مرده می توانند ظرف مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت تمام بدن را فرا گیرند. علایم ابتلا شامل حضور توده پنبه مانند سفید تا خاکستری، قهوه ای رنگ بر روی پوست، باله ها، آبشش ها یا چشم ماهی یا روی تخم های آنان می باشد.
ماهیان بیمار به طور غیر طبیعی رفتار می کنند و حالت نا آرامی دارند و همچنین بدن خود را به اجسام موجود می مالند. همچنان که قارچ به رشد خود ادامه می دهد ، عضلات ناسالم دچار پوسیدگی یا فساد می گردند و ماهیان اشتهای خود را از دست داده و به صورت آرام شنا می کنند و سرانجام دچار مرگ می گردند.
کنترل:
– ضد عفونی استخر ها توسط آهک
– جلوگیری از ایجاد ضایعات در اثر عواملی چون گرفتن ماهی، حمل و نقل و ذخیره سازی
– انتخاب مولدین سالم و آغشتن آن ها به محلول مالاشیت گرین یک درصد
– برای جلوگیری از ابتلای تخم ها به ساپرولگنیازیس میزان کود دهی را افزایش دهید. روزهای مناسبی را برای تخم ریزی مصنوعی انتخاب نمایید و تخم ها را در زیر دوش آب در داخل کارگاه خود هچ نمایید.
– ضد عفونی تخم های چسبناک به واسطه غوطه وری آن ها در محلول ۷ پی پی ام مالاشیت گرین برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طی ۲ روز پیاپی . سپس ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم محلول مالاشیت گرین ۱۰ تا ۱۰۰ پی پی ام را در قفسه هچینگ تا زمان هچ شدن تخم ها، صبح ها و عصر ها بپاشانید.
– محلول مالاشیت گرین را هر ۶ تا ۸ ساعت در تانک انکوباسیون مدور به کار ببندید به طوریکه رنگ آب سبز روشن شود. این عمل را تا هنگام هچ شدن تخم ها ادامه دهید. این متود عفونت قارچی را کاهش داده و موجب بهبود در قابلیت هچ شدن تخم ها می گردد.
– آشیانه تخم ها را در فرمالین ۳ تا ۵ درصد به مدت ۲ تا ۳ دقیقه یا در محلول نمک طعام ۱ تا ۳ درصد به مدت ۲۰ دقیقه غوطه ور کنید.
درمان بیماری
موفقیت در درمان بیماری ارتباط مستقیم با سطح آلوده پوست دارد. بنابراین تشخیص و درمان سریع حیاتی است . مهمترین داروهای موثر در این بیماری عبارتند از مالاشیت گرین، فرمالین، نمک پرمنگنات پتاسیم، متیلن بلو و سولفات مس می باشد . روش درمانی جدید با برونویل که در آزاد ماهیان موثر بوده است و همچنین استفاده از اسانس #آویشن نیز در درمان بیماری موثر است.
زالوها هم به این بیماری دچار می شوند از راههای مقدماتی جهت پیشگیری شستشو کامل وان یا آکواریوم ،استفاده از متیلن بلو و پرمنگنات ،عصاره سیر و خانواده تتراسایکلین ها می باشد .
#پرورش_زالو
#ماهی_زینتی
#ماهی_خوراکی

کاربرد گیاهان دارویی در پرورش زالو وماهی

آبزی پروری یکی از منابع اصلی تامین آبزیان است . توسعه آبزی پروری و افزایش تقاضا برای آبزیان باعث افزایش تراکم پرورش در استخرها و  در نتیجه افزایش استرس به آبزیان و همچنین افزایش شیوع بیماریها شده است .از این رو مصرف بی رویه داروها در کنترل و درمان بیماریها باعث ایجاد اثرات منفی  زیادی از قبیل آلودگی محیط زیست ،ایجاد ضرر برای سلامتی انسان و ایجاد مقاومت در گونه های باکتریایی و انباشته شدن در بافت های بدن آبزیان می شوند .
با توجه به مطالعاتی در رابطه با اثرات درمانی گیاهان دارویی،به نتایج مطلوبی دست پیدا کرده اند که گیاهان دارویی میتواند تاثیرات بسزایی در درمان بیماریها داشته باشد .

استفاده از گیاهان دارویی باعث افزایش مقاومت باکتریایی نمیشود.

گیاهان که باعث افزایش اشتها و رشد دارند عبارتند از :
برگ گردو و پیاز ،علف برمودا،فلفل کشیده و زنجبیل

گیاهان ضد قارچ :

اسانس آویش شیرازی، مریم گلی ،اکالیپتوس ،ونعناع فلفلی به جای داروهای ضد قارچ شیمیایی مانند مالاشیت گرین و متیلن بلو

گیاهان ضدانگل :
درمان بیماریهای چون کلومناریس ،بیماریهای آبششی ، انگ ایک ،پوسیدگی،بیماری کیسه شنا و عفونتهای ناشی از انگل تریکودینا  انگل های روده ای
درمان بیماریهای فوق با عصاره سیر،آویشن ،رزماری

پیروز باشید /کیهان آبزی

سیر

سیر